Para të prishura

Ekzistojnë mbi 160 monedha të ndryshme në botë, secila me monopolin e vet lokal mbi juridiksionin përkatës. Por përveç disa monedhave kryesore, shumica e tyre humbasin vlerën me shpejtësi dhe kanë pak përdorim jashtë kufijve të tyre. Me probleme të ndryshme ndërkufitare dhe konvertime monetare, sistemi financiar global është praktikisht një sistem pengesash në këtë drejtim. Nëse lind në vendin “e gabuar” e ke më të vështirë se sa duhet të jetë kursimin e parave. Ndërsa rritja e vazhdueshme në prodhimin e energjisë dhe përhapja e elektronikës kanë përmirësuar mirëqenien njerëzore me kalimin e kohës, sistemi financiar global nuk ka mbajtur hapin dhe vazhdon të jetë një zvarritje për produktivitetin ekonomik. Kjo është veçanërisht e vërtetë në vendet në zhvillim, por po bëhet gjithnjë e më e dukshme edhe në botën e zhvilluar, ndërsa borxhet dhe deficitet rriten pa kufizime, dhe vende në mbarë botën përballen me valë inflacioni dhe dështime bankare.

Si arritëm deri këtu? Pse pikërisht është paraja jonë ajo që na varfëron?

Politika mund të ndikojë në gjëra përkohësisht dhe lokalisht, por teknologjia është ajo që i shtyn gjërat përpara përgjithmonë dhe globalisht. Nga guaskat tek ari, nga faturat e letrës së papirusit te bankat qendrore, dhe nga shpikja e telegrafit deri te krijimi i Bitcoin-it, kjo është po aq e vërtetë për paratë sa është për çdo gjë tjetër.

Në “Para të Prishura”, Lyn Alden eksploron evolucionin e parave përmes lentes së teknologjisë dhe zhytet thellë në pyetje për të parë se cila është origjina e parasë, ku po shkon ajo, dhe çfarë është paraja në themel.

LYN ALDEN është një analiste makroekonomike e ndjekur gjerësisht me fokus në sistemet monetare dhe tregjet e energjisë. Formimi i saj arsimor dhe profesional përbëhet nga një ndërthurje e inxhinierisë dhe financës. Ajo është gjithashtu aktive në botën e startup-eve si anëtare bordi dhe këshilltare, ku ndihmon kompanitë e reja të ndërtojnë mjete për epokën e ardhshme të financës.